Türkmen Aşiretleri

Hasan Babacan, Servet Avşar

XIX. ve XX. yüzyılda Osmanlı Devleti, doğu ve batı sınırlarında uzun süreli savaşlar ile meşgul olmak zorunda kaldı.

XIX. yüzyılda Ruslarla ve Yunanlarla savaşan Osmanlı Devleti, doğudan ve batıdan gelerek ülkesine sığınan Türk ve Müslüman grupları iskân etmenin telaşına düşmüştü. Kırım’dan, Kafkaslar’dan, Balkanlar’dan gelen kütlelerin yerleşimi, iaşesi ve uzun vadede karşılaşacakları güçlükleri tespit etmek ve bu konuda gerekli tedbirleri almak için merkezi İstanbul’da olmak üzere ülkenin her tarafında ”İskân-ı Muhacirin Komisyonları” açıldı.

İttihat ve Terakki Cemiyeti, bu komisyonlara işlerlik kazandırma ve faaliyet alanlarını genişletme teşebbüsünde bulundu. 1914 yılında iskân-ı muhacirin komisyonlarının bağlı olduğu İstanbul’daki müdürlüğün adı ”Aşair ve Muhacirin Müdiriyet-i Umumiyesi” olarak değiştirildi. Böylece bu müdürlük farklı bir kimlik kazandı. Bu yeni oluşuma bağlı olarak faaliyetleri ve ilgilendiği alanlar da farklı bir mahiyet aldı. İlk dönemlerinde yalnızca göçmenlere ait bir teşkilat imiş gibi görünen müdürlük, bu sayede aşiretler ile de ilgilenmeye başladı. Müdüriyete bağlı olarak ”iskan, hey’et-i fenniye, sevkiyat ve aşair şubeleri” teşkil edildi. Ülkedeki göçmenler, aşiretler, iskan politikaları hakkında raporlar ve tetkik eserler yayımlayan müdüriyet, yerli araştırmacılar yanında batılı bilim adamlarından da yararlandı. ”İskan-ı Muhacirin”, ”Türkmen Aşiretleri” gibi çalışmalar bunlardan bir kısımdır.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarında, Aşair ve Muhacirin Müdiriyet-i Umumiyesi’nin faaliyetlerinde göze çarpan yoğunluk, bu savaşın sonuçları ile birlikte değerlendirilmelidir. Osmanlı Devleti topraklarının önemli kısmını kaybetmiş, Araplar bağımsızlık peşine düşmüşlerdi. Ülkede Türkler büyük çoğunluğu teşkil ediyorlardı. Bunun farkına varan devlet, Türklerin tarihi, sosyal hayatları, adetleri, inanışları, folkloru gibi konulara ilgi duymaya başladı. Böylece asli unsur denecek bu kitleleri yakından tanımayı amaçlıyordu. Müdüriyet’in iki Alman bilim adamına hazırlattığı iddia ettiği ”Türkmen Aşiretleri” isimli kitap da bu amaçla kaleme alınmıştır.

Kitapta, Türkmen Aşiretlerine ilişkin olarak; teşkilat yapıları, istatistiki nüfus bilgileri, ailevi ve hukuki ilişkileri, göç sahaları ve aile hayatları, Türkmen halkıyatı, Türkmen hikayeleri, Türkmen raksları hakkında ayrıntılı bilgiler verilmektedir.

Hasan Babacan
Hasan Babacan

1966 yılında Isparta’da doğan Babacan, 1988 yılında Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Tarih Bölümünden mezun oldu. 1993 yılında Ondukuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde “1590 tarihli Tapu Tahrir Defterine göre Revan Kazası” konulu tezi ile yüksek lisansını tamamlayan Babacan, 1999 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde “Mehmed Talat Paşa 1874-1921 (Siyasi Hayatı ve İcraatı)” konulu tezi ile de doktorasını tamamladı.

1993-2005 yıllarında Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinde görev yaptı. Halen Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde görev yapmaktadır.


Servet Avşar

Sayfa Sayısı: 392

Baskı Yılı: 2008

Dili: Türkçe

Yayınevi: Vadi Yayınları

ISBN: 9789756768990

"Tarih" Tüm Kitaplar