Cemaatin Dönüşümü

Ramazan Yelken

Bu çalışma cemaat kavramı üzerine teorik bir yaklaşım denemesidir.

Sosyolojik çevrelerde modernleşmenin en önemli göstergelerinden birinin cemaatten topluma doğru bir gelişme olduğu yönünde yaygın bir görüş vardır. Belki bu nedenle modernleşme tarihi bir bakıma cemaatin çözülüşü ve bunun yerini toplumun alması biçiminde okunmuştur. Sosyologların öncü isimlerinden olan Marx, Weber, Durkheim ve Simmel’in yazılarında bu çözülüşün hem dramatik boyutlarına hem de modernleşmeye damgasını vuran boyutlarına merkezi bir yer ayrılmıştır. Her birinin analizlerinin odağında bu geçişin nasıl kavramsallaştırılacağı sorunu yatmaktadır. Cemaatten Topluma geçişin analizini ve kavramsallaştırılmasını, bu geçişin bireysel ve toplumsal sonuçlarını doğrudan bütün çalışmalarının merkezine oturtan Ferdinand Tönnies’in katkılarıysa bir ”Cemaat Sosyolojisi” için en temel çerçeveyi çizmiştir. Oysa günümüzde bu klasik ”cemaatten topluma geçiş” yaklaşımları ciddi bir krizin eşiğine gelmiş bulunuyor. Yaşamakta olduğumuz yeni toplumsallaşma biçimlerine bu klasik ”toplum” modeli biraz dar gelmektedir. Modernleşmeyle birlikte çözüldüğü ve ortadan kaybolduğu hükmüne varılan ”Cemaat” tarzı toplumsallaşmanın -yine aynı kaderi beklemesi gereken ırkçılık, milliyetçilik ve dinselliğin değişik biçimleriyle birlikte- postmodern veya geç-modern denilen çağımızda adeta inadına tekrar nüksetmekte olduğu görülüyor. Günümüz sosyologları bu durumu modernliğin global krizinin bir parçası olarak algılamaya eğilim duyduklarından konuyu postmodernleşmeyle irtibatlandırmaktadırlar.

Hel halükarda bu konu, Sosyal teorinin klasik yaklaşımına karşı entelektüel ilgiyi ciddi bir biçimde harekete geçirmeyi gerektiriyor. Ramazan Yelken, sosyal teorideki bu entelektüel ilginin hakkını vererek cemaatin yeniden dönüşünü bir çeşit ”Cemaat Sosyolojisi” çerçevesinde ele alırken, aslında bu dönüşün, yine de cemaatin ciddi ”dönüşümlere” uğraması pahasına vuku bulduğunu göstermeye çalışıyor.

Ramazan Yelken

Sayfa Sayısı: 276

Baskı Yılı: 1999

Dili: Türkçe

Yayınevi: Vadi Yayınları

ISBN: 9789757726982

"Sosyoloji" Tüm Kitaplar